Veiligheid
Ladder, rolsteiger of hoogwerker: wanneer mag de ladder nog?
· 5 minuten lezen
Deze uitleg gaat over de regels in Nederland en België.
Een ladder is in de wet vooral een middel om ergens te komen. Als werkplek mag hij alleen bij gering risico, en dan nog alleen voor kort werk of als de plek niets anders toelaat. De bouw maakt dat concreet: onder 5 meter stahoogte, minder dan 2 uur voor de hele klus, weinig kracht, binnen een armlengte en onder windkracht 6.
Wat de wet zegt
Artikel 7.23 van het Arbobesluit beperkt ladders en trappen als werkplek op hoogte tot situaties waarin een veiliger middel niet gerechtvaardigd is omdat het risico gering is, en waarin daarnaast:
- het werk kort duurt, of
- de plek kenmerken heeft die je niet kunt veranderen, bijvoorbeeld omdat er geen ruimte is voor een steiger.
Het is dus gering risico en kort of onvermijdelijk. Dat een ladder goedkoper is dan een ander middel, telt niet als reden; dat staat met zoveel woorden in de voorlichting van Arbouw aan werknemers in de bouw. In België staat vrijwel dezelfde regel in artikel IV.5-4 van de Codex over het welzijn op het werk.
De concrete grenzen uit de bouw
De wet noemt geen meters of uren. De bouw heeft die wel uitgewerkt. Arbouw, het arbokennisinstituut van de bouw, gebruikt in zijn voorlichting deze tabel:
| Waar je naar kijkt | Ladder mag | Eerst overleggen | Ladder mag niet |
|---|---|---|---|
| Stahoogte (waar je voeten staan) | onder 5 m | 5 tot 7,5 m | boven 7,5 m |
| Tijd op de ladder voor de hele klus | onder 2 uur | 2 tot 4 uur | boven 4 uur |
| Tijd op de ladder per persoon, opgeteld | boven 1 uur | ||
| Kracht die je zet, zoals duwen of boren | onder 50 N | 50 tot 100 N | boven 100 N |
| Reiken | binnen een armlengte | verder dan een armlengte |
Daarnaast: bij windkracht 6 of meer ga je niet op een ladder. Meer daarover in ladder en wind.
"Eerst overleggen" betekent dat de leidinggevende en de werknemer samen bekijken of het met extra maatregelen verantwoord is. Het is geen vrijbrief. En 50 newton is ongeveer de kracht die je nodig hebt om 5 kilo op te tillen; boren in beton of hard tegen een plafond duwen zit daar al snel boven.
En die vijftien minuten?
Je hoort vaak dat je maximaal een kwartier vanaf één positie mag werken. Dat getal staat niet in het Arbobesluit. Het is een vuistregel die in de praktijk en in arbocatalogi wordt gebruikt. In ons artikel over de 15-minutenregel lees je hoe je die toepast.
Welk middel dan wel?
- Rolsteiger. Voor werk dat langer duurt op één plek of in een rij, zoals een gevel schilderen of kozijnen vervangen. Je hebt een vloer onder je voeten en een leuning om je heen.
- Hoogwerker. Als je vaak van plek wisselt, de ondergrond geen steiger toelaat of de hoogte te groot wordt. Laat hem bedienen door iemand die ermee heeft leren werken.
- Trap met platform. Voor kort werk binnen op beperkte hoogte. Je staat op een platform in plaats van op een sport.
- Ladder. Voor kort, licht werk binnen een armlengte, en als toegang naar een hoger niveau.
Als het de ladder wordt
Dan gelden de gebruiksregels uit artikel 7.23a: een stevige, vlakke ondergrond, maatregelen tegen wegglijden, en bij gebruik als toegang minstens 1 meter boven het uitstapniveau uitsteken. Hoe je dat doet, lees je in ladder vastzetten en ladder op een schuine of zachte ondergrond. Loop de ladder voor gebruik na met de laddercheck van dertig seconden.
Video: Werken op hoogte? Veiligheid eerst! (Inspectie SZW)
Veelgestelde vragen
Hoe hoog mag je op een ladder werken?
De wet noemt geen maximum. De bouw houdt 7,5 meter stahoogte aan als bovengrens, en tussen 5 en 7,5 meter alleen na overleg en met extra maatregelen.
Mag ik een ladder gebruiken omdat een steiger te duur is?
Nee. Kosten zijn geen reden om een minder veilig middel te kiezen. Het mag alleen bij gering risico in combinatie met kort werk of een plek die niets anders toelaat.
Hoe lang mag je op een ladder staan?
Volgens de tabel van Arbouw minder dan 2 uur voor de hele klus, en per persoon opgeteld niet meer dan een uur. Daarboven is een ander middel nodig.
Geldt dit ook in België?
De wettekst is vrijwel gelijk, maar de Belgische regels noemen geen getallen. Daar leg je in de risicoanalyse vast waarom een ladder verantwoord is.
Bronnen
- Arbeidsomstandighedenbesluit, artikelen 7.23 en 7.23a
- Arbouw: De ladder als werkplek? Wanneer wel, wanneer niet
- Codex over het welzijn op het werk, Boek IV, Titel 5, artikel IV.5-4
Dit artikel is een praktische uitleg en geen juridisch advies. De bronnen zijn gecontroleerd op 24 september 2026.