Rolsteiger veilig opbouwen en gebruiken: wat zijn de regels?

Wanneer kies je een rolsteiger?

Een ladder is er voor kort werk met weinig risico. Sta je langer, hoger of met zwaarder gereedschap, dan hoort er een werkvloer met een leuning onder je voeten. Artikel 7.23 van het Arbobesluit zegt dat je voor tijdelijk werk op hoogte het meest geschikte arbeidsmiddel kiest, en dat maatregelen die iedereen beschermen voorgaan op maatregelen die één persoon beschermen. Een rolsteiger doet precies dat: je staat op een vloer, achter een leuning.

Waar de grens tussen ladder en steiger ligt, lees je in ons artikel over ladder, rolsteiger of hoogwerker. Weet je niet zeker wat bij jouw klus past, loop dan in twee minuten door de keuzehulp.

Hoe hoog mag een rolsteiger?

Volandis, het kenniscentrum van de bouw, heeft de afspraken van werkgevers en werknemers vastgelegd in het A-blad Rolsteigers. Daarin staat de grens uit de Europese norm NEN-EN 1004-1:

• Buiten: maximaal 8 meter platformhoogte.
• Binnen: maximaal 12 meter platformhoogte.

Dat zijn de uiterste grenzen. De handleiding van de fabrikant kan lager uitkomen, bijvoorbeeld bij een smalle rolsteiger, en bij wind moet de hoogte omlaag. Wil je hoger, dan zijn er altijd aparte sterkte- en stabiliteitsberekeningen nodig.

Twee dingen mogen nooit: de werkhoogte vergroten met een ladder, trapje, kist of pallet op het platform, en een onderdeel weglaten omdat het in de weg zit.

Opbouwen: zes regels uit het A-blad

1. Volg de handleiding van de fabrikant. Die hoort op het werk aanwezig te zijn. De sticker op het frame is een geheugensteun, geen vervanging.
2. Bouw met twee personen. Alleen een rolsteiger die speciaal is ontwikkeld om door één persoon te worden opgebouwd, mag je alleen opbouwen.
3. Zet hem op een vlakke, horizontale en draagkrachtige ondergrond en stel hem waterpas.
4. Gebruik vier stabilisatoren, tenzij de handleiding iets anders zegt. Passen ze niet, bijvoorbeeld door ruimtegebrek, dan zijn er aanvullende maatregelen nodig, zoals verankeren.
5. Eerst de leuning, dan het platform. Je betreedt een platform pas als de heup- en knieleuning er rondom zitten. Daarvoor bestaan leuningen die je vanaf de vloer eronder plaatst.
6. Gebruik onderdelen van één merk, tenzij een berekening laat zien dat de combinatie klopt, en haal beschadigde delen er direct uit.

Tussen twee vloeren zit hooguit 2,25 meter. Alleen de eerste vloer mag hoger liggen: maximaal 3,4 meter boven de grond.

De werkvloer: leuning en kantplank rondom

Op de vloer waar je werkt horen rondom een heupleuning, een knieleuning en een kantplank van minstens 15 centimeter. De kantplank houdt gereedschap en materiaal op de vloer, zodat er niets naar beneden valt.

Er is één uitzondering. Zit de leuning in de weg voor het werk, dan mag hij bij één sectie van 2 meter weg, maar alleen als de steiger minder dan 15 centimeter van de gevel staat. De diagonalen blijven altijd zitten.

• Klim alleen aan de binnenkant omhoog, nooit langs de buitenkant.
• Neem tijdens het klimmen niets in je handen mee. Klein gereedschap hangt aan een gordel, grotere dingen gaan met een touw omhoog.
• Gebruik de vloer niet als opslag. Op het platform staat de maximale belasting: 150 of 200 kilo per vierkante meter, afhankelijk van de klasse.
• Maak geen harnas vast aan de rolsteiger. Hij is niet gebouwd om de krachten van een val op te vangen. Je veiligheid is de leuning, ook tijdens het opbouwen.

Verplaatsen

Het Arbobesluit zegt het kort: een verrijdbare steiger is beveiligd tegen ongewild verplaatsen. Het A-blad maakt daarvan: alle wielen op de rem zodra iemand de steiger beklimt of gebruikt.

Voor het verrijden zelf haal je dit uit het A-blad:

• Er staat niemand op. Rijden met iemand op de steiger noemt het A-blad als een van de oorzaken van ongevallen.
• Alleen met de hand, over een vlakke en stabiele ondergrond.
• De stabilisatoren blijven zitten en gaan maar een paar centimeter van de grond.
• Zegt de handleiding niets over verplaatsen, verrijd dan geen rolsteiger hoger dan 4,2 meter.

Controle en keuring

• Voor het eerste gebruik en na elke wijziging. Artikel 7.34 van het Arbobesluit vraagt dat een deskundige de constructie controleert voor de ingebruikneming, na iedere wijziging, na een periode waarin de steiger niet is gebruikt en na abnormaal weer.
• Elke werkdag. Kijk voor je erop gaat of de steiger compleet, onbeschadigd en in de juiste staat is. Achter in het A-blad staat een controlelijst die je daarvoor kunt gebruiken.
• Elk jaar. De onderdelen worden minstens één keer per jaar door een opgeleide deskundige nagekeken op slijtage, vervorming en scheuren, en vaker bij intensief gebruik.

Hoe het voor ladders zit, lees je in ons artikel over de ladderkeuring.

Wie mag een rolsteiger opbouwen?

Artikel 7.23b van het Arbobesluit zegt dat een steiger alleen wordt opgebouwd, afgebroken of ingrijpend veranderd onder leiding van een bevoegde persoon, door werknemers die daarvoor een toereikende en specifieke opleiding hebben gehad. Die opleiding gaat onder meer over het opbouwschema, veilig monteren en demonteren, het voorkomen van vallen, veranderend weer en de toegestane belasting.

Het A-blad zegt hetzelfde in gewone woorden: opbouwen gebeurt alleen door goed geïnstrueerde personen, volgens de handleiding.

Wind

Het A-blad Rolsteigers noemt zelf geen windkracht: de werkhoogte moet omlaag bij wind, en de grens staat in de handleiding van de fabrikant. Het A-blad Hellende daken is wel concreet. Bij een verwachte windkracht 6 of meer stopt het werk op aluminium rolsteigers, en ladders worden dan ook niet gebruikt. Netten of zeilen aan de steiger vangen extra wind en mogen alleen onder de voorwaarden van de fabrikant.

Hoe je inschat hoe hard het waait, staat in ons artikel over ladders en wind.

Geldt dit ook voor zzp'ers?

Ja. Artikel 9.5 van het Arbobesluit noemt de regels die een zelfstandige zelf moet naleven. De artikelen 7.23 tot en met 7.23d staan erin, en van artikel 7.34 het tweede en derde lid: niet overbelasten, en beveiligen tegen ongewild verplaatsen. Werk je als zelfstandige op een bouwplaats aan een bouwwerk, dan gelden ook de overige artikelen van hoofdstuk 7.

België

De Belgische regels staan in Boek IV, Titel 5 van de Codex over het welzijn op het werk. Drie punten vallen op:

• De werkgever die de steiger gebruikt, wijst een bevoegde persoon aan die daarvoor een opleiding heeft gehad.
• Alleen werknemers met de vereiste opleiding mogen op een steiger werken of helpen bij het opbouwen, afbreken of ombouwen.
• Wordt een rolsteiger verplaatst, dan mag er geen werknemer op staan, tenzij de steiger daar speciaal voor ontworpen is.

Meer over de Belgische regels lees je in ons artikel over de Codex.

Veelgestelde vragen

Mag je een rolsteiger alleen opbouwen?

In principe niet: het A-blad vraagt minstens twee personen. De uitzondering is een rolsteiger die speciaal is ontwikkeld om door één persoon te worden opgebouwd.

Hoe hoog mag een rolsteiger buiten?

Vrijstaand tot 8 meter platformhoogte, en binnen tot 12 meter, als de handleiding van de fabrikant dat toelaat. Hoger kan alleen met aparte berekeningen.

Mag je een harnas aan een rolsteiger vastmaken?

Nee. Volgens het A-blad is de rolsteiger niet geschikt om de krachten van een val op te vangen. Je staat daarom altijd achter een leuning, ook tijdens het opbouwen.

Mag je een trapje op het platform zetten om net iets hoger te komen?

Nee. De werkhoogte mag niet worden vergroot met een ladder, trapje, kist of pallet. Kom je niet hoog genoeg, dan heb je een hogere opbouw nodig.

Hoe vaak moet een rolsteiger gekeurd worden?

De onderdelen minstens één keer per jaar door een opgeleide deskundige. Daarnaast controleer je de steiger na het opbouwen, na elke aanpassing en aan het begin van elke werkdag.

Bronnen

• Arbeidsomstandighedenbesluit, artikelen 7.23, 7.23b, 7.34 en 9.5
• A-blad Rolsteigers (Volandis, december 2021)
• A-blad Hellende daken (Volandis, vierde druk 2018), paragraaf 3.1.3 over wind
• Codex over het welzijn op het werk, Boek IV, Titel 5 (FOD Werkgelegenheid), artikelen IV.5-7, IV.5-11, IV.5-14 en IV.5-15

Dit artikel is een praktische uitleg en geen juridisch advies. De bronnen zijn gecontroleerd op 8 oktober 2026.